Plastik kalıbın parlatma yöntemi
Mekanik parlatma
Mekanik parlatma, pürüzsüz bir yüzey elde etmek için malzemenin yüzeyinin kesilmesi ve plastik deformasyonuna dayanan, dışbükey kısımların giderilmesini sağlayan bir parlatma yöntemidir. Genellikle yağ taşı çubukları, yün tekerlekler, zımpara kağıdı vb. kullanılır ve ana yöntem manuel işlemlerdir. Dönen gövde yüzeyi gibi özel parçalar için kullanılabilir. Döner tabla gibi yardımcı aletler kullanılarak, yüksek yüzey kalitesi gereksinimleri olanlar için ultra hassas parlatma yapılabilir. Ultra hassas parlatma, aşındırıcı içeren bir parlatma sıvısı içinde, iş parçasının işlenmiş yüzeyine yüksek hızda dönen özel aşındırıcı aletlerin sıkıca bastırılmasıyla gerçekleştirilir. Bu teknoloji kullanılarak, çeşitli parlatma yöntemleri arasında en yüksek olan Ra0.008μm yüzey pürüzlülüğü elde edilebilir. Optik lens kalıplarında sıklıkla bu yöntem kullanılır.
Kimyasal parlatma
Kimyasal parlatma, malzemenin yüzeyindeki mikroskobik dışbükey kısımların, içbükey kısımlara göre kimyasal ortamda daha fazla çözünmesini sağlayarak pürüzsüz bir yüzey elde etmeyi amaçlar. Bu yöntemin başlıca avantajı, karmaşık ekipman gerektirmemesi, karmaşık şekilli iş parçalarını parlatabilmesi ve yüksek verimlilikle aynı anda birçok iş parçasını parlatabilmesidir. Kimyasal parlatmanın temel sorunu, parlatma sıvısının hazırlanmasıdır. Kimyasal parlatma ile elde edilen yüzey pürüzlülüğü genellikle birkaç on mikrometre civarındadır.
Elektrolitik parlatma
Elektrolitik parlatmanın temel prensibi, kimyasal parlatma ile aynıdır; yani, malzemenin yüzeyindeki küçük çıkıntıları seçici olarak çözerek yüzeyi pürüzsüz hale getirmektir. Kimyasal parlatmaya kıyasla, katot reaksiyonunun etkisi ortadan kaldırılabilir ve sonuç daha iyidir. Elektrokimyasal parlatma işlemi iki aşamaya ayrılır: (1) Makroskopik düzleştirme: Çözünmüş ürünler elektrolite yayılır ve malzeme yüzeyinin geometrik pürüzlülüğü azalır, Ra>1μm. (2) Düşük ışık düzleştirme: Anot polarizasyonu, yüzey parlaklığı artar, Ra<1μm.
Ultrasonik parlatma
İş parçasını aşındırıcı süspansiyona koyun ve ultrasonik alana yerleştirin; ultrasonik titreşim etkisinden yararlanarak aşındırıcı, iş parçasının yüzeyinde öğütülür ve parlatılır. Ultrasonik işleme, küçük bir makroskopik kuvvete sahiptir ve iş parçasında deformasyona neden olmaz, ancak takım üretimi ve montajı zordur. Ultrasonik işleme, kimyasal veya elektrokimyasal yöntemlerle birleştirilebilir. Çözelti korozyonu ve elektroliz temelinde, ultrasonik titreşim çözeltiyi karıştırmak için uygulanır, böylece iş parçasının yüzeyindeki çözünmüş ürünler ayrılır ve yüzeye yakın korozyon veya elektrolit homojen hale gelir; sıvıda ultrasonik titreşimin kavitasyon etkisi de korozyon sürecini engelleyebilir ve yüzey parlatmayı kolaylaştırabilir.
Sıvı parlatma
Sıvı parlatma, parlatma amacına ulaşmak için iş parçasının yüzeyini yıkamak üzere yüksek hızda akan sıvı ve onun taşıdığı aşındırıcı parçacıklara dayanır. Yaygın olarak kullanılan yöntemler şunlardır: aşındırıcı jet işleme, sıvı jet işleme, hidrodinamik taşlama vb. Hidrodinamik taşlama, aşındırıcı parçacıkları taşıyan sıvı ortamın iş parçasının yüzeyinde yüksek hızda ileri geri akmasını sağlamak için hidrolik basınçla çalıştırılır. Ortam esas olarak düşük basınç altında iyi akışkanlığa sahip özel bileşiklerden (polimer benzeri maddeler) oluşur ve aşındırıcılarla karıştırılır. Aşındırıcılar silisyum karbür tozundan yapılabilir.
Manyetik taşlama ve parlatma
Manyetik aşındırıcı parlatma, manyetik alanın etkisi altında aşındırıcı fırçalar oluşturmak için manyetik aşındırıcılar kullanılarak iş parçasının taşlanmasıdır. Bu yöntem yüksek işleme verimliliğine, iyi kaliteye, işleme koşullarının kolay kontrolüne ve iyi çalışma koşullarına sahiptir. Uygun aşındırıcılar kullanılarak yüzey pürüzlülüğü Ra0.1μm'ye ulaşabilir. 2 Bu yönteme dayalı mekanik parlatma Plastik kalıpların işlenmesinde bahsedilen parlatma, diğer endüstrilerde gerekli olan yüzey parlatmasından çok farklıdır. Kesin olarak söylemek gerekirse, kalıbın parlatılması ayna işleme olarak adlandırılmalıdır. Sadece parlatmanın kendisi için yüksek gereksinimlere sahip olmakla kalmaz, aynı zamanda yüzey düzlüğü, pürüzsüzlüğü ve geometrik doğruluğu için de yüksek standartlara sahiptir. Yüzey parlatma genellikle sadece parlak bir yüzey gerektirir. Ayna yüzey işleme standardı dört seviyeye ayrılır: AO=Ra0.008μm, A1=Ra0.016μm, A3=Ra0.032μm, A4=Ra0.063μm. Elektrolitik parlatma ve sıvı parlatma gibi yöntemler nedeniyle parçaların geometrik doğruluğunu hassas bir şekilde kontrol etmek zordur. Bununla birlikte, kimyasal parlatma, ultrasonik parlatma, manyetik aşındırıcı parlatma ve diğer yöntemlerin yüzey kalitesi gereksinimleri karşılamadığından, hassas kalıpların ayna yüzey işlemesi hala ağırlıklı olarak mekanik parlatma ile yapılmaktadır.
Yayın tarihi: 27 Kasım 2021